SARDU

Comunu de Arresi: Su 19 de Austu 2020, in su Tzentru de Agregatzione Sotziale, in bia G. Mariano, a is ses de a merí ( 18.00) nc'est sa presentada de su líbburu "Voci di Donna" de Iride Peis Concas.

Po pigai parti a sa presentada non si pagat. Po respetai is dispositzionis contras a sa spartzinadura de su Covid-19, s'intrada est cuntrollada e duncas tocat a si prenotai.

Respetendi is normas de preventzioni contras a su Covid-19 s’intrada est cuntrollada e duncas po non fai ammuntonamentus, tocat a si prenotai  mandendi una e-mail a: cultura.sarda2020@gmail> o telefonendi a su númunu: 3890191709.

Sa presentada dda organizat s'Ufítziu de Língua Sarda de su Comunu de Arresi, finantziau cun su dinai de sa Regioni Autònoma de Sardigna cunformas a sa L. 482/99 “Normas in matéria de amparu de is minorias linguísticas stóricas.

 S'autora

Iride Peis est nàscia in Gùspini in su 1940. Est cojada, tenit cincu fillus, at fatu sa maista elementari 35 annus. At bíviu e insènniau tanti tempus in Montibéciu, achirendi cumpeténtzias asuba de su trabballu grai de is minieras e stimendindi meda sa genti chi ddoi at trabballau.

S'impínniu costanti cosa sua est postu a servítziu de s'amparu e de s'avaloramentu de su mundu mineràriu.

At scritu medas líbburus e at trabballau a realizai unus cantu film e documentàrius.

 Su líbburu

 Narat Rossella Pinna in sa sterrida. " Imaginai de si agatai unu merí de istadi in Gennas, in su brugu mineràriu de Montibéciu, candu totu in una, unu steddu si ndi stacat de su celu scuriu e pintat in su celu un'arrastu luminosu e sparessit, lassendi in logu cosa sua unu araxixeddda ligera chi portat cun issa Boxis de féminas.

Cun custa immagini ecisera, Iride Peis Concas, si fait intrai in s'atmosfera de su líbburu "Voci di Donna nella collina di Genna Serapis" innui medas " io narrantis" currispundentis a 67 féminas, esístias diaderus, contantant de issas etotu e de sa vida in cussa miniera.

Iride si firmat a ascurtai cussas boxis chi ndi benint de su siléntziu, chi est unu siléntziu de s'olvidu ma ancoras de prus est unu siléntziu culturali. Su chi s'autora si proponit, difatis est unu càmbiu de prospetiva, una scritura noba chi testimóngiat s'esisténtzia de unu universu femininu cuau o pagu connotu e fait bessiri a pillu unu cuadru etnoantropológicu de sa Sardigna de su de 19 e 20 sèculus.

Che fotogrammas in biancu e nieddu, is fatus contaus sinnant su passai de su tempus, torrant a fai una stória, sa Stória de su furriadroxu mineràriu e de sa Miniera prus manna d'Europa.

Is biografias – totus femininas – formant, diaici, unu tessíngiu narrativu fatu de tramas, intritzadas intra de issas in manera straordinària.

De custu tessíngiu pretziosu faint parti is féminas lòmpias in miniera avatu de is pobiddus, o chi nci trabballànt: funt mulleris o fillas de ténnicus, de impiegaus, de dotoris, de diretoris ma funt puru cerridoras, insenniantis, levadoras.

Funt pipias e féminas scurtzas "andadas deretu in Celu, innui is bisus si averant totus", funt pipias créscias tropu in pressi chi, papendi un'arrogu de pani "bendeditu", bisànt una vida diferenti, unu bistiri, una pariga de crapitas, unu letu apricu de su frius in logu de una stoja scòmoda.

Fèminas e mammas chi si nci funt andadas tropu chitzi chi si contant de su fàmini e de sa poburesa, de unu pani papau a arrogheddeddus piticheddus piticheddus po ndi tenni dónnia dí.

Funt is fillas de Giovanni Antonio Sanna, de su meri de sa miniera, Enedina, Ignatzia, Amelia e Zely sa meri manna, sa sennora chi non nci bogàt nisciunu chentza de agiudu.

Funt Charlotte, Sophie, Michelle e Juliette, is pensionantis pariginas de "Villa Allegra", cun is capeddus elegantis cosa insoru e su disígiu fungudu de èssiri amadas diaderus.

Is boxis de fèminas "trascritas" de s'autora cun grandu dilicadesa, si portant in unu tempus e in unu logu innui su fadiori e su dolori, su fàmini e sa miséria biviant costau a pari cun s'allirghia, cun sa música, cun s'arti e cun s'ingènniu puru e a s'operosidadi de is òminis e de is fèminas chi ant fatu de Montibébiu una grandu Miniera.

Mancai po calincunu, calincuna borta, "fiat strintu meda" su furriadroxu mineràriu de Montibéciu est abarrau, po sèmpiri, in su coru de totus is chi dd'ant amau.