SARDU
Comunu de Pabillonis: Funt giai incumentzaus is aprontamentus po sa rapresentatzioni sacra de Su Scravamentu chi si fait Cenàbara Santu (su 15 de abrili).
Bogaus de is cascionis is bistiris de scena antigus, is atoris, coordinaus de su predi don Luca Pittau, si funt atobiaus in sa crésia parrochiali po fai is provas de Su Scravamentu.
Su scravamentu de Gesucristu de sa cruxi est una traditzioni meda importanti po sa bidda e su Cenàbara Santu funt medas is fidelis chi a mericeddu trigadiu, citius citius, càstiant cumóvius cust’arrapresentatzioni sacra.
Cust’acontèssiu in Pabillonis ddu faint de diora meda, fintzas poita su Cristu cun is bratzus scióllius chi imperant in sa cerimónia de su Cenàbara Santu, est de su Cincuxentus/Sescentus. Ma ddoi at fintzas un’atru testimóngiu stóricu chi cunfirmat s’antigóriu de custa traditzioni. Difati in su 1846 s’Angius scriiat “ca unu coscinu pretziosu”, arregalau de unu pabillonesu, fillu de una fémina de bidda, aciapada de is moriscus de Àfrica, in su séculu XVI e diventau líbberu, “si ponit su Gióbia Santu (Cenàbara?) asuta de sa cruxi”, cumenti a gràtzia arricia de sa libbertadi oténnia.
S’Iscravamentu (desclavament in spagnolu): chi atru no est a ndi tirai Gesucristu de is púncias chi dd’aguantant apicau a sa cruxi, est un’arrapresentatzioni de is acontéssiu de is Vangélius.
Custa traditzioni si faiat giai in su Mesuevu, ma sa teatralidadi de su ritu est créscia po mori de su cleru spagnolu in su Sescentus. In bidda, fintzas a pagus annus a oi, si aprontàt su palcu puru po fai cust’arrapresentatzioni, ma pustis chi s’est arrecasciada sa crésia in custus annus passaus, sa cruxi antiga de linna dda cravant acanta de is gradinus de sa navada de mesu, chi permit a totus is fidelis de biri beni totu su ritu. Coordinaus de su predi don Luca Pittau (predicadori/contadori), chi ligit su Vangéliu faendi puru arrexonamentus apitzus de sa Passioni de Gesucristu, is personàgius, cun is costumus de scena, donant vida a Su Scravamentu.
Is efetus cumenti a sempri funt realísticus: is atúmbidus de su marteddu chi ndi tirant Gesucristu de sa cruxi, faint a manera chi nci siat un’atmosfera particulari aintru de sa crésia citia.
Is atoris, chi faint cust’acontéssiu de annus meda, funt bravus e arrennescint sempri a pinnigai totu s’atentzioni de is spetadoris.
Is diversus personàgius de su Vangéliu intrant in sa parti insoru: Giusepi d’Arimatea e Nicodemu àrtziant a bellu a bellu is scalas arrimadas in is bratzus de sa cruxi e ndi tirant religiosamenti sa corona de ispinas de sa conca de Gesucristu e dda donant a Maria Maddalena, chi est prangendi a a is peis de sa cruxi, agoa ndi bogant unu po unu is púncias de is manus e de is peis de Gesucristu mortu e ddus donant a s’apóstulu Giuanni chi ddus amostat a is fidelis.
Custus duus personàgius, agiudaus de is “Giudeus”, cun d-unu pannu longu de linu, chi ponint asuta de is bratzus de sa stàtua, ndi calant, a bellu a bellu, Gesucristu.
Intanti unus cantu pipieddus, bistius de angiuleddus, faint de guarnissa a sa scenografia sacra. Agoa, cun atítidus cantaus in língua sarda, totus is personàgius imboddicant Gesucristu scravau in d-unu lantzoru biancu e longu. Acabbada s’arrapresentatzioni, totus is spetadoris e is personàgius de Su Scravamentu, cun sa cruxi portada a coddu, acumpàngiant Gesucristu, in prucessioni, in sa Sacra Losa aprontada in sa cresiedda romànica de Santu Giuanni Batista.