SARDU

Comunu de Gùspini: Sàbudu su 13 e domínigu su 14 de Maju torrat in Gùspini po sa de ses bortas "Monumentus Abertus", s’acontéssiu chi contat su territóriu e is monumentus suus gràtzias a is studiantis de is scolas e de is voluntàrius.

Is giassus aintru de sa bidda funt 4 (basaltus a colunna, Domu Murgia, Montigranàticu, Crésia de Santa Maria de Malta) e a custus s’aciungit sa novidadi 2023 chi est una passillada po scoberri su burgu mineràriu de Montibéciu.

PROGRAMMA A SA MINUDA

CAMMINUS Gùspini: Monumentus

1 – Passillada po scoberri su burgu de Montibéciu
Pratzali Rolandi
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30) (at a durai una mesoredda)

Fintzas a sa mitadi de s’Otuxentus, de Montibéciu mancu su nómini esistiat. Cun su svilupu de sa Mena a ópera de sa famíllia Sanna-Castoldi, nascit un’ammuntonamentu de edifítzius necessàrius a s’atividadi minerària: domus po is impiegasus e is dirigentis, ufítzius, scolas e fintzas localis de recreu e struturas sportivas, e unu spidali puru. Oi ancora in su burgu no ddoi at mancu una strutura chi no siat nàscia cun una funtzioni in sa mena e po is chi nci trabballànt. Oi, Montibéciu contat ancora pagus centinas de abitantis e, camminendi peri bias suas, si podit apretziai s’evolutzioni urbanística e architetónica de su burgu, chi s’est svilupau in 150 annus de atividadi estrativa.

Abbísitas a incuru de:
Sàbudu: 3A Istitudu Comprensivu “E. Fermi + L. Da Vinci”
Domínigu: 2A Istitudu Comprensivu “E. Fermi + L. Da Vinci”

Agiudaus de:
Assótziu Minatori Sa Mena
Assótziu AUSER, setzioni de Gùspini

MONUMENTUS CHI SI PODINT ABBISITAI

2 – Basaltus a colunna
Bia Velio Spano 33
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30)

Abbisitas a incuru de:
Sàbudu: 5A Scola Primària “Rodari”
Domínigu: 5A Tempu Prenu Scola Primària “Satta”

Agiudaus de:
Assótziu Legambiente Guspini

In Cuccureddu ‘e Zeppara, aintru de sa bidda, s’agatat unu cucureddu de perda bia de orígini vulcànica. Custu si presentat cumenti a una contra de prismas verticalis de perda bia, postus totus acanta de pari cun sa forma caraterística de “cannas de órganu”. Is colunnas esagonalis, artas unus 20 metrus, si funt formadas pustis chi s’est sfridada sa lava a bellu a bellu, donendi forma a colunnas verticalis perfetas. Sa forma particulari e sa precisioni de is segaduras ndi fait un’esémpiu raru in s’ísula e in Europa

3 - Domu Murgia 
Bia Petrarca 2
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30)

Abbísitas a incuru de:
Sàbudu: 4G IIS “Buonarroti”
Domínigu: 3G IIS “Buonarroti”

Agiudaus de:
Assótziu Gentilis ODV

Domu Murgia est una domu de meris antiga chi s’agatat in su tzentru stóricu de Gùspini cunvértia a spàtziu culturali e turísticu. S’allistimentu contat a su matessi tempus duus acontéssius: cussu privau de is meris de sa domu, genti arrica chi teniat terras meda, e cussu de sa comunidadi guspinesa, contada cun is pràticas agrículas traditzionalis alliongiadas a su manixu de sa terra cun uliàrius e bíngias.
Su percussu chistionat de is duus argumentus imperendi perou una manera de contai sola: cussa de is tèmporas de s’annu, siat cumenti a su passai metafóricu de sa vida de s’ómini e siat cumenti a su passai de su ciclu agràriu.

4 – Montigranàticu (Ammassu de su Trigu) 
Bia Ferracciu 1
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30)

Abbisitas a incuru de:
Sàbudu: 2C Istitudu Cumprensivu “E. Fermi + L. Da Vinci”
Domínigu: 4B, 5G IIS “Buonarroti”

Agiudaus de:
Assótziu Natzionali Marinai d’Italia Guspini

Nàscius in su séculu XVII cumenti a Montis de Piedadi e torraus a nomenai atras bortas meda, custus edifítzius ant tentu sempri sa funtzioni de agiudai sa genti in dificultadi a ponni trigu. Mancai tengat una bisura bastanti moderna, su Monti Granàticu de Gùspini podit bantai 600 annus de stória e unus cantu manixus struturalis chi dd’ant portau a cumenti est oi. Oi stràngiat un’ammostu multimediali diacrónicu interessanti diaderus apitzus de sa stória de Gùspini e de totu su mundu.

5 – Crésia de Santa Maria
Pratza Santa Maria
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30)

Abbísitas a incuru de:
Sàbudu: 2D Istitudu Cumprensivu “E. Fermi + L. Da Vinci”
Domínigu: Scola Paritària de s’Infàntzia “Santa Maria”

Agiudaus de:
Assótziu Femmininu de voluntàrius XconoscereXfare

Sa crésia de Santa Maria est s’edifítziu de cultu prus antigu de Gùspini difati est datau a su séculu XI-XII.
In sestu romànicu-pisanu, s’edifìtziu fiat atacau a unu muristeni chi oi no nc’est prus, in d-unu logu arricu de àcua de mitzas chi no si sicant mai. Ingunis acanta s’agatat “Sa Mitza de Santa Maria” e po cussu in s’antigóriu fiant medas is pellegrinus chi pigànt s’àcua chi creiant fessit terapéutica e miragulosa. S’edifítziu romànicu dd’iant torrau a fai in sestu góticu in sa primu perra de su séculu XIV, e torrau a fai a nou in su 1700; 

Infopoint

Pratza 4 Novembre - a incuru de s’Assótziu d Pro Loco Guspini

ACONTÉSSIUS SPECIALIS

A - Infrorada
Pratza Santa Maria
Cussus de s’Assótzius Infroradoris de Santa Maria ant a fai un’ópera de arti efímera 
Sàbudu e Domínigu de is 10.00 a sa una (10.00-13.00) e de is 4 e mesu a is 7 e mesu de a merii (16.30 - 19.30)

B – Atividadi in su MOLINU GARAU
Bia Santa Maria n. 121
In dii de oi sa strutura dda tenit in cuncessioni un’atividadi cummerciali alliongiada a su pani chi, in ocasioni de Monumentus Abertus, aparíciat is atividadis innoi assegus:

SÀBUDU SU 13 MAJU
Abbísitas a su Molinu de is 9 oras e mesu de a mengianu a is otu de a merii (9:30 - 20:00)

De is 4 a is 6 de a merii (16:00 - 18.00)
CUMMOSSAUS SU TRIGU CORANTINU
Labboratóriu po fai is Malloreddus po mannus e pipius cun s’Assótziu "Piccoli passi" de Gùspini

De is 6 e mesu de a merii (18:30)
Presentada de su libru "L'INEFFABILE VOLO" de Sandro Renato Garau
ddoi funt:
Maista Iride Peis Concas
Professora Isa Saba
Davide Forte sonat sa ghiterra
Tastadura de produtus de sa terra a km 0

DOMĺNIGU SU 14 DE MAJU
Abbísitas a su Molinu de is 9 oras e mesu de a mengianu a is otu de a merii (9:30 - 20:00)

De is 11:30
Presentada de su libru "IL NOSTRO CIBO - Per la sovranità alimentare della Sardegna" de Maurizio Fadda e Fabio Parascandolo

Tastadura de produtus de sa terra a km 0